Köpekbalıklarının İnanılmaz Duyma Yeteneği Bilim İnsanlarını Şaşırtıyor
Levent Öztürk 04 Ekim 2026 14:25
Köpekbalıklarının su altındaki sesleri ne kadar uzaktan algılayabildiği uzun süredir merak edilen konulardan biri. Florida Atlantic University bünyesinde yürütülen yeni bir araştırma, bu soruya doğrudan doğal ortamda yapılan deneylerle yanıt aradı. Sonuçlara göre siyah yüzgeçli köpekbalıkları, yaklaşık 75 metre uzaktan gelen sesleri duyabiliyor ve sesin hangi yönden geldiğini ayırt edebiliyor.
İnsanlardan farklı olarak köpekbalıklarının dış kulak kepçeleri bulunmuyor. Sesler, kafataslarının iki yanında yer alan küçük açıklıklar aracılığıyla iç kulağa ulaşıyor. Suyun yoğun yapısı ses dalgalarının karaya göre daha hızlı ve daha uzağa yayılmasına imkan verdiği için işitme, deniz yaşamında önemli bir duyu haline geliyor.
Köpekbalıkları bu sayede avlarını, olası avcıları ve tekneler gibi uzak durmaları gereken unsurları çevrelerini dinleyerek fark edebiliyor.
Köpekbalıkları İha'larla Takip Edildi
Araştırma için Güneydoğu Florida'nın sığ ve berrak sularında toplu halde yaşayan siyah yüzgeçli köpekbalıkları seçildi. Bu koşullar, hayvanların doğal hareketlerinin havadan ayrıntılı biçimde izlenmesini kolaylaştırdı. Ekip bir tekneden farklı frekanslarda düşük frekanslı sesler yayarken, su altı mikrofonları köpekbalıklarının bulunduğu noktalardaki gerçek ses seviyelerini ölçtü. Aynı anda İHA'larla yukarıdan kayıt alınarak hayvanların yön ve hız değişimleri takip edildi.
Kontrol sesleri dışında kullanılan bütün frekans aralıkları köpekbalıklarında tepki oluşturdu. Deneylerde ses algılama mesafesinin 74 metreye kadar çıktığı belirlendi.
Sesi Duyunca Ters Yöne Gittiler
Köpekbalıkları sesi fark ettikten sonra yalnızca hareketlerini değiştirmekle kalmadı. Hayvanların hızla yön değiştirip ses kaynağından uzaklaştığı da kayıtlara geçti. Araştırmacılar bu davranışın, köpekbalıklarının sanıldığından daha ürkek bir yapıya sahip olduğuna dair önceki gözlemleri desteklediğini belirtiyor.
Integrative Organismal Biology dergisinde yayımlanan çalışmanın eş yazarlarından Dr. Stephen Kajiura'ya göre asıl dikkat çekici noktalardan biri, köpekbalıklarının ses kaynağının hemen çevresiyle sınırlı kalmayan tanecik hareketlerini de algılayabilmesi. Kajiura, bu yeteneğin özgürce yüzen köpekbalıklarında ilk kez somut biçimde gösterildiğini ifade etti.
Denizlerdeki Gürültü Açısından Da Önemli
Köpekbalıklarının işitme sistemini anlamak yalnızca bu hayvanların nasıl avlandığı veya çevrelerini nasıl algıladığı açısından önem taşımıyor. Denizlerde tekneler ve diğer insan faaliyetlerinden kaynaklanan gürültünün artması, bu seslerin deniz canlılarının davranışlarını nasıl etkilediği sorusunu da gündeme getiriyor.
Bu nedenle araştırmacılar, köpekbalıklarının hangi frekansları hangi mesafelerden algılayabildiğini bilmenin koruma çalışmalarına da katkı sağlayabileceğini düşünüyor. Yeni çalışma, bu duyusal kapasitenin doğal koşullarda ölçülebilmesi açısından önemli bir adım niteliği taşıyor.
İlgili GaleriDünya’da onun gibi başka bir balık daha yok Galeriye Gözat