Avrupa'da Jet Yakıtı Alarmı: Stoklar 7 Yılın Dibine İndi
Avrupa'nın dördüncü çeyrekte günlük 510 bin varil jet yakıtı açığı vermesi bekleniyor. Aynı dönemde ABD'de günlük 18 bin varil, Asya-Pasifik bölgesinde ise 419 bin varil arz fazlası oluşacağı tahmin ediliyor.
Ortadoğu'daki savaşın başlamasından bu yana Avrupa'nın geleneksel jet yakıtı tedarik hatlarında ciddi aksama yaşandı. Bölgeden yapılan sevkiyatların azalması, Avrupa'nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını etkiledi.
Bu nedenle Avrupa son aylarda daha uzak tedarikçilere yöneldi. Nijerya, ABD ve Kanada'dan gelen kargolar artarken Güney Kore de Avrupa pazarında daha güçlü bir tedarikçi haline geldi.
Jet Yakıtı Açığı Günlük 510 Bin Varile Çıkabilir
Avrupa'daki arz sorununun yılın son üç ayında daha belirgin hale gelmesi bekleniyor. Günlük 510 bin varillik tahmini jet yakıtı açığı, kıtanın ithalata bağımlılığının yıl sonuna doğru daha da artabileceğine işaret ediyor.
Ortadoğu kaynaklı sevkiyatların eski seviyelerine dönememesi halinde Avrupa'nın Atlantik havzası ve Asya'dan daha fazla ürün çekmesi gerekecek.
Bu tablo yalnızca yakıt tedariğini değil, havayolu şirketlerinin maliyetlerini de yakından ilgilendiriyor. Jet yakıtı havayollarının en büyük gider kalemlerinden biri olurken, arz sıkışıklığı ve yüksek petrol fiyatları şirketlerin maliyetleri üzerindeki baskıyı artırıyor.
Güney Kore'den Sevkiyat Dört Yılın Zirvesinde
Avrupa'nın yeni tedarik noktalarından biri Güney Kore oldu. Ülkeden Avrupa'ya gönderilen jet yakıtı miktarının eylülde günlük yaklaşık 129 bin varile ulaşması bekleniyor.
Bu miktar Ekim 2022'den bu yana görülen en yüksek aylık seviye.
Güney Kore'deki rafinerilerin üretimlerini artırması, Avrupa'ya daha fazla ürün gönderilmesinin önünü açtı. Ülkede jet yakıtı üretimi temmuz ayında yaklaşık 13,89 milyon varile ulaşarak son yedi yılın en yüksek seviyesine çıktı.
Aynı dönemde Güney Kore rafinerilerinin işlediği ham petrol miktarı hazirana göre yüzde 16 artarak günlük 2,7 milyon varile yükseldi.
Jet Yakıtı Stokları 7 Yılın En Düşük Düzeyinde
Avrupa'daki arz sıkışıklığı stoklara da yansıdı. Amsterdam-Rotterdam-Antwerp hattındaki jet yakıtı stokları 10 Eylül haftasında son yedi yılın en düşük seviyesine geriledi.
Bölge Avrupa'nın en önemli petrol rafineri, depolama ve ticaret merkezlerinden biri olması nedeniyle kıtadaki yakıt arzının temel göstergeleri arasında bulunuyor.
Stoklardaki düşüş, Avrupa'nın dışarıdan gelen yeni kargolara olan ihtiyacını artırıyor. Güney Kore'den yapılan sevkiyatların yükselmesine rağmen mevcut ithalat hacminin açığı tamamen kapatması beklenmiyor.
Asya Avrupa'nın Açığını Kapatmaya Çalışıyor
Asya'daki jet yakıtı arz fazlası Avrupa açısından önemli bir alternatif oluşturuyor. Avrupa ile Asya arasındaki fiyat farkının açılması, ürünün uzun mesafelerden Avrupa'ya taşınmasını ekonomik hale getiriyor.
Bu nedenle Asya, Avrupa pazarında ihtiyaç arttığında devreye giren önemli bir tedarik bölgesi konumunda bulunuyor.
Güney Kore'nin yanı sıra Çin'deki rafinerilerin de jet yakıtı ihracatını artırması küresel piyasadaki arzın yönünü değiştiriyor. Çin'in ağustos ayındaki jet yakıtı ihracatı rekor seviyeye çıkarken Asya'daki arz fazlası Avrupa'nın açığını azaltabilecek başlıca kaynaklardan biri haline geldi.
Ancak Avrupa'nın dördüncü çeyrekte karşı karşıya kalması beklenen günlük 510 bin varillik açık, yalnızca yeni tedarikçilerle kısa sürede kapatılabilecek büyüklüğün üzerinde bulunuyor.
Ortadoğu Belirleyici Olacak
Avrupa'daki jet yakıtı piyasasının önümüzdeki aylardaki seyri büyük ölçüde Ortadoğu'daki enerji akışına bağlı olacak.
Bölgedeki çatışmaların sürmesi ve geleneksel tedarik yollarının tam kapasiteye dönememesi halinde Avrupa'nın ABD, Afrika ve Asya'dan daha fazla jet yakıtı almak zorunda kalması bekleniyor.
Stokların yedi yılın en düşük seviyesine gerilemesi ise yeni bir arz kesintisi yaşanması halinde Avrupa havacılık sektörünün yakıt maliyetlerinde yeni bir baskıyla karşılaşabileceğine işaret ediyor.